Zmęczenie – stan obniżonej zdolności do pracy i obniżony stan sprawności w wyniku wykonywania wysiłków fizycznych. Zmęczenie może być wywołane pracą zawodową, uprawianiem sportu i wykonywaniem zadań życia codziennego.
Klasyfikacja zmęczenia:
Fizyczne
Umysłowe
Obwodowe
Ośrodkowe
Przewlekłe
Wyczerpanie
Narządowo-lokalne
Ustrojowe
Znużenie
Hormonalne-obronne
Patologiczne przemęczenie
Wypoczynek – wyrównanie zaciągniętego długu tlenowego likwidacja produktów przemiany materii
Efekty wypoczynku:
Ekonomiczne:
o Zwiększenie wydajności pracy
o Zmniejszenie liczby braków w pracy
o Zmniejszenie liczby wypadków
o Zdrowotno-higieniczne:
o Usunięcie stanu zmęczenia i znużenia
o Wzmocnienie odporności
o Przeciwdziałanie deformacjom zawodowym
o Kształtowanie sprawności fizycznej
o Psychiczne:
o Poprawa samopoczucia
o Poprawa czynności funkcji poznawczych
o Poprawa funkcji działania
Rodzaje prac:
Lekka
Średnia
Umysłowa
Ciężka
Praca lekka – monotonna, mało ruchliwa, wymuszona pozycja ciała, ograniczony ruch rąk, napięcie uwagi i wzroku. Ćwiczenia – dynamiczne, korekcyjne, rozluźniające, angażujące emocjonalnie
Praca średnia – ruchliwość i różnorodność czynności, statyczne napięcie mięśni tułowia i nóg. Ćwiczenia – intensywność mniejsza niż przy pracy lekkiej, rozluźniające, poprawiające krążenie w nogach, korekcyjne stóp
Praca umysłowa – nieznaczny wysiłek fizyczny. Duże zaangażowanie procesów myślenia. Ćwiczenia – zaangażowanie dużych grup mięśniowych, dynamiczne, angażujące emocjonalnie
Praca ciężka – duży wysiłek fizyczny, napięcie mięśni, duże straty energii. Ćwiczenia – rozluźniające z koordynacją oddechu, mało intensywne, formy relaksacyjne
Determinanty zajęć ruchowych:
Wiek
Płeć
Stan zdrowia
Warunki terenowe, lokalowe
Stopień sprawności fizycznej
Charakter ćwiczeń
Sześciotok ćwiczeń gimnastycznych:
1. Ćwiczenia ramion, nóg, małe natężenie
2. Ćwiczenia tułowia – płaszczyzna strzałkowa, czołowa i poprzeczna
3. Ćwiczenia ramion, nóg, duże natężenie
4. Marsze, biegi, koordynacja oddechowa
5. Ćwiczenia tułowia, płaszczyzna uzupełniająca
6. Koordynujące, uspokajające, rozluźniające (ćwiczenia Dennisona)
Ćwiczenia specjalistyczne
Lekka – ręce
Średnia – dynamiczne nóg, rozluźniające
Umysłowa – równomierne wykorzystanie ćwiczeń, duża amplituda ćwiczeń
Praca lekka i umysłowa wymagają ćwiczeń
Rozluźniających mięśnie nóg i rąk
Poprawiających krążenie krwi
Uaktywniających duże grupy mięśniowe
Profilaktycznych
Oddechowych
Praca ciężka
Oddechowe
Rozluźniające
Zabiegi higieniczne
Leżenie
Spanie
Zajęcia rekreacyjne przyspieszające procesy regeneracji
