Zmęczenie – stan obniżonej zdolności do pracy i obniżony stan sprawności w wyniku wykonywania wysiłków fizycznych. Zmęczenie może być wywołane pracą zawodową, uprawianiem sportu i wykonywaniem zadań życia codziennego.

Klasyfikacja zmęczenia:
   Fizyczne
   Umysłowe
   Obwodowe
   Ośrodkowe
   Przewlekłe
   Wyczerpanie
   Narządowo-lokalne
   Ustrojowe
   Znużenie
   Hormonalne-obronne
   Patologiczne przemęczenie

Wypoczynek – wyrównanie zaciągniętego długu tlenowego likwidacja produktów przemiany materii

Efekty wypoczynku:
   Ekonomiczne:
o   Zwiększenie wydajności pracy
o   Zmniejszenie liczby braków w pracy
o   Zmniejszenie liczby wypadków
o   Zdrowotno-higieniczne:
o   Usunięcie stanu zmęczenia i znużenia
o   Wzmocnienie odporności
o   Przeciwdziałanie deformacjom zawodowym
o   Kształtowanie sprawności fizycznej
o   Psychiczne:
o   Poprawa samopoczucia
o   Poprawa czynności funkcji poznawczych
o   Poprawa funkcji działania

Rodzaje prac:
   Lekka
   Średnia
   Umysłowa
   Ciężka

Praca lekka – monotonna, mało ruchliwa, wymuszona pozycja ciała, ograniczony ruch rąk, napięcie uwagi i wzroku. Ćwiczenia – dynamiczne, korekcyjne, rozluźniające, angażujące emocjonalnie

Praca średnia – ruchliwość i różnorodność czynności, statyczne napięcie mięśni tułowia i nóg. Ćwiczenia – intensywność mniejsza niż przy pracy lekkiej, rozluźniające, poprawiające krążenie w nogach, korekcyjne stóp

Praca umysłowa – nieznaczny wysiłek fizyczny. Duże zaangażowanie procesów myślenia. Ćwiczenia – zaangażowanie dużych grup mięśniowych, dynamiczne, angażujące emocjonalnie

Praca ciężka – duży wysiłek fizyczny, napięcie mięśni, duże straty energii. Ćwiczenia – rozluźniające z koordynacją oddechu, mało intensywne, formy relaksacyjne

Determinanty zajęć ruchowych:
   Wiek
   Płeć
   Stan zdrowia
   Warunki terenowe, lokalowe
   Stopień sprawności fizycznej
   Charakter ćwiczeń

Sześciotok ćwiczeń gimnastycznych:
1.   Ćwiczenia ramion, nóg, małe natężenie
2.   Ćwiczenia tułowia – płaszczyzna strzałkowa, czołowa i poprzeczna
3.   Ćwiczenia ramion, nóg, duże natężenie
4.   Marsze, biegi, koordynacja oddechowa
5.   Ćwiczenia tułowia, płaszczyzna uzupełniająca
6.   Koordynujące, uspokajające, rozluźniające (ćwiczenia Dennisona)

Ćwiczenia specjalistyczne
   Lekka – ręce
   Średnia – dynamiczne nóg, rozluźniające
   Umysłowa – równomierne wykorzystanie ćwiczeń, duża amplituda ćwiczeń
Praca lekka i umysłowa wymagają ćwiczeń
   Rozluźniających mięśnie nóg i rąk
   Poprawiających krążenie krwi
   Uaktywniających duże grupy mięśniowe
   Profilaktycznych
   Oddechowych

Praca ciężka
   Oddechowe
   Rozluźniające
   Zabiegi higieniczne
   Leżenie
   Spanie
   Zajęcia rekreacyjne przyspieszające procesy regeneracji